Son Yazılar

Ege Mitolojisi



Ege'den yaygın mitleri ve çeşitli efsaneleri içeren bu yazı mitolojik hikayeler ve efsanelerle ilgili eğlenceli bir anlatım tarzına sahip olup, çoğunlukla sıkıcı gelen mitolojiyi sevdirmeyi ve öğretmeyi amaçlamaktadır.



Yunan ve Roma mitolojisinden tutun, Kelt, İskandinav ve Mısır’a, doğuda Türk efsanelerine, Anadolu ve Mezopotamya hikâyelerine, dini anlatımlara kadar tamamen insan beyni tarafından uydurulduğuna ve yazıldığına inandığımız birçok mitin aslında kendine özgü bir mantıksal sistemi ve az da olsa gerçeklik payı vardır. Mitler, eski insanların günlük hayatlarında yaşadıkları bazı olaylardan ve toplumun genel durumundan alarak oluşturdukları önceleri edebiyat amacıyla yapılmış, sonrasında ise gerçekten inanılmış hikâyelerdir. Bu durumu günümüze uyarlarsak bir yazarın kitap yazması, daha sonra romanın filme çevrilmesi, en sonunda da bu roman gerçekmiş gibi binlerce zayıf karakterli kişinin bu romanın peşinden gitmesi buna örnek gösterilebilir.
Mitler öyle bir anlatıma sahiptir ki, kötünün iyi gibi gösterilmesi, iyinin kötü gibi gösterilmesi, tutarsızlık ve bağımsızlık gibi birçok özelliği vardır. Yani okuyan kişiye kesinlikle kötü bir karakter olarak gelebilecek bir mitolojik kahraman, mitte iyi biriymiş gibi anlatılabilir. Aslında mitleri ilgi çekici yapan unsurlardan birisi de bu özelliktir, tamamen tarafsız bir dille anlatılırlar. Ayrıca mitlerde sık sık doğaüstü durumlara ve abartmalara rastlanır, bu da miti oluşturanın, insanların dikkatini çekme ihtiyacından oluşmuştur.
Mitolojik hikâye ve kahramanları birçok kaynaktan araştırabilir ve öğrenebilirsiniz, ama ben bu yazıda mitoloji ve efsanelerden karakterleri günlük hayata uygun, fazla karmaşık noktalara girmeden, eğlenceli ancak doğru bir şekilde analiz ederek anlatacağım. Bu yazının sonunda ege mitleriyle ilgili hem genel bir bilginizin oluşacağını hem de mitolojiyi sevmeye başlayacağınızı düşünüyorum. 

 EGE MİTOLOJİSİ

Yunan Mitolojisi olarak geçen mitler dizisine Ege Mitolojisi demeyi tercih ediyorum. Ege Mitolojisi’nde geçen karakterler ve olaylar sadece Yunanları ve Yunanistan’ı değil, Roma’dan Anadolu’ya, Mısır’a kadar uzanmakta ve Trakyalı, Anadolulu, Ortadoğulu, Romalı ve Kafkasyalı halkları içermektedir. Nasıl ki, İskandinav mitolojisi İskandinavya’daki olayları konu aldığı için kendi isimi almışsa, Ege’de geçen mitleri içeren mitolojiye verilecek en yerinde isim Ege Mitolojisi olacaktır. Şimdi sırasıyla Ege Mitolojisi’nde geçen önemli karakterleri analiz edelim.

Not: Başlıklardaki parantez içindeki bölümler karakterlerin Latin (Roma) Mitolojisi’ndeki isimleridir.

Zeus (Jüpiter)
Lakabı: Seksomanyak
Zeus, Yunan Mitoloji’sindeki en büyük tanrıdır, ayrıca göklerin ve şimşeğin tanrısıdır. Babası Titan Kronus, annesi Rheia’dır. Babası ve diğer titanlara karşı isyan çıkarmış, yönetimi ele alarak tanrıların başına geçmiştir. Kız kardeşi olan tanrıça Hera ile evlidir. Zeus çok çapkın ve kadın avcısı bir tanrıdır. 8 tanrıça, 15 kadın ve bir adet de erkek (Ganimedes) ile cinsel ilişkiye girmiştir. Yani, cinsel tercihi de karışıktır. Çoğu dini anlatımda olduğu gibi Zeus en büyük tanrı olduğu için iyidir, adaletlidir ve genellikle taraf tutmaktan kaçınır. Buna rağmen Zeus’un aşk ilişkileri tanrısallıktan ve etik davranışlardan uzaktır. Yunan toplumunun kişisel fantezilerinin en çok mitolojiye katıldığı tanrı Zeus’tur. İlyada Efsanesi’nde Anadolulu Truvalıların yanında yer almıştır ancak Anadolu kökenli bir tanrı değildir. Genellikle savaşa ve kavgaya karşı olan, daha çok eğlenceyi seven bir tanrıdır. Bütün bu nedenlerden dolayı mitolojide en sevilen ve en korkulan tanrılardan biri olmuştur. Ayrıca Zeus, kadın düşkünü olmasına rağmen zorla hiçbir kadınla ilişkiye girmemiştir. Genellikle çeşitli hayvan kılıklarına ya da elde etmek istediği kadının kocasına dönüşerek, kadınlarla ilişkiye girmiştir. Zeus'un tersine Hades, karısı olan Persephone’yi zorla kaçırmış, Poseidon ise Medusa’ya tecavüz etmiştir. Zeus, diğer iki tanrıya göre insan özgürlüğüne ve isteklerine daha saygılıdır.


Hera (Juno)


Lakabı: Dominant Hürrem
Mitolojide en güçlü tanrıçadır ve Zeus’un hem ablası hem de karısıdır. Kadınların ve evliliğin koruyucusu olan bir tanrıçadır. Evliliğin kutsallığına ve aile yapısına düşkündür. Bu yüzden aile ile pek alakası olmayan ve eğlence düşkünü çapkın kocası tanrı Zeus’la sık sık kavga eder.  Ayrıca mitolojide geçen en acımasız ve kötü tanrıçalardan biridir. Hera’nın aşırı kıskanç oluşu ve Zeus’un aşk yaşadığı kişileri cezalandırması Yunan toplumunun kendi yaşayışından mitolojiye geçmiş gerçek örneklerdir. Hera oldukça sert bir kişiliğe sahiptir. En büyük tanrı olan Zeus’a bile çeşitli cezalar verip onu boğaya çevirmekten çekinmemiştir. Ayrıca Ege’nin batısına (Yunan yarım adası) koruyuculuk üstlenmesine rağmen Ege’nin doğusunda (Anadolu) yaşayan toplumlara karşı (Troyalılar, Amazon Savaşçıları) her zaman kin duymuştur.



Poseidon (Neptün)



Lakabı: Batık Kaptan
Zeus’tan sonra gelen en güçlü tanrıdır. Denizler tanrısı Poseidon’un aşırı hırslı ve istediğini mutlaka almaya çalışan bir kişiliğe sahip olduğu bilinmektedir. Athena ile sürekli yarış halinde olmuş ve genellikle de taktik ve zekâ bakımından Athena’nın altında kalmıştır. Medusa’ya tecavüzü ve Atlantis’in batmasına neden olması gibi olaylara bulaşmış Poseidon, genel olarak kötü bir tanrıdır. Hem doğu hem de batı kökenli bir tanrıdır ancak genellikle batılıların tarafında yer almıştır.

Hades ( Pluton)



Lakabı: Nekrofili
Ölülere hükmeden yer altı tanrısıdır, bu nedenle toplumca pek sevilmemiş ve hiç tapınağı yapılmamıştır. Genellikle yer altı ülkesinden çıkmamakta ve kaçırdığı karısı Persephone ile yalnız yaşamaktadır. Hades, Zeus ve Poseidon üç kardeş ve üç en güçlü tanrıdır. Dünya bölüşülürken Zeus gökleri, Poseidon denizi, Hades ise geriye kalan en kötü seçenek olan yer altını almıştır. Korkutucu bir tanrıdır ancak çok kötü değildir. Hemen hemen mitolojide geçen yaptığı nadir kötü davranışlardan biri karısı Persephone’yi zorla kaçırmasıdır. Hades ile ilgili en çok karıştırılan nokta ise şudur; Hades ölüm tanrısı değildir, yer altı tanrısıdır. Ölüm tanrısı Thanatos’tur.

Hermes (Merkür)

Lakabı: Yankesici
Tanrıların en kurnazıdır. Başlarda hırsızlık yapan bir konumdayken, daha sonra insanlara yol gösterici ve Zeus’un en önemli sağ kolu olmuştur. Aynı zamanda hırsızların, kumarbazların ve ticaretle uğraşanların koruyucusudur. Ne iyi ne de kötü bir tanrıdır. Aynı şekilde doğu veya batı konusunda taraf tutmaz. Genellikle Zeus’tan emir alır ve bu nedenle de Zeus gibi tarafsızdır. İlahi dinlerdeki peygamber İdris'den türediği iddia edilmektedir.

Hephaistos (Vulkan)
Lakabı: Boynuzlu
Ateş ve volkanların tanrısı olan Hephaistos Anadolu kökenli bir tanrıdır. Oldukça iyi niyetli ve çalışkan bir tanrıdır. Tanrı ve tanrıçaların savaş aletlerini, tapınaklarını ve daha bir çok yapıyı o yapmıştır. Çirkin ve topal bir tanrı olması nedeniyle annesi Hera tarafından nefret edilmiştir. Lakin Hephaistos, insanlar arasında en sevilen tanrılardan biridir. Ayrıca çok çirkin olmasına ters bir şekilde tanrıça ve insanlar arasındaki en güzel kadın olan Afrodit ile evlidir, ancak genellikle Afrodit tarafından aldatılmaktadır.

Afrodit (Venüs)



Lakabı: Kaşar Banu
Mitolojide, insanlar ve tanrıçalar arasındaki en güzel olan odur. Ayrıca aşk ve güzellik tanrıçasıdır. Anadolu kökenli veya Kıbrıslı bir tanrıçadır. Kocası Hephaistos ile yaşamasına rağmen, Ares ve Hermes gibi birçok tanrıyla birlikte olarak onu aldatmıştır. Aile ve tek eşliliği savunan Hera’nın tersi özelliklere sahiptir, bu nedenle İlyada gibi destanlarda zıt saflarda yer almıştırlar. İyi ve insanları seven bir tanrıçadır. Ayrıca Paris ve Helen’i İlyada destanında birleştiren odur. Yine İlyada’da düelloya müdahale ederek Paris’i ölümden kurtarması, Truva Savaşı’na diğer tanrıların da karışmasına ve durumun bir tanrılar savaşı haline dönüşmesine yol açmıştır. Genellikle doğunun tarafında yer alır. En büyük yardımcısı Eros’tur.



Ares (Mars)


Lakabı: Anarşist
En güçlü iki tanrı ve tanrıça olan Zeus ile Hera’nın oğlu olan savaş tanrısıdır ancak kendisi oldukça güçsüz ve saldırgan bir tanrıdır. Anadolu kökenli bir tanrı olup, çoğunlukla doğu toplulukları tarafından yüceltilmiştir. Batıda ise Romalılar haricinde sevilmemiştir. Kısaca aslında durum şöyledir, Anadolulu ve Romalı topluluklar savaş tanrısı olan Ares’e, Yunan Yarımadası’nda bulunan topluluklar ise daha çok Athena’ya tapınmıştır. Annesi Hera tarafından nefret edilmiştir. Aslında tanrı ve tanrıçaların büyük çoğunluğu tarafından nefret edilen bir tanrıdır. Ne var ki, mitolojinin sonuna, Olympos’un kapılarını kapatıp, insan ile tanrıyı ayırarak mitoloji tarihine damgasını vurmuştur.


‘Pallas’ Athena  (Minerva)



Lakabı: Akıllı Kezban
Akıl, sanat ve strateji tanrıçasıdır. Sembolü baykuştur. Ares gibi savaşçıl bir tanrıça olmasına rağmen, Ares’e göre çok daha zeki ve güçlüdür. Hatta bir düelloda, en güçlü üç tanrıdan biri olan Poseidon’u yenerek Atina kentinin koruyuculuğunu üzerine almıştır. Batı kökenli bir tanrıçadır. İlyada Efsanesi’nde Truvalılar’ın yenilmesine neden olan Truva Atı fikrinin sahibi de odur. Athena her ne kadar batı toplumları tarafından çok sevilmiş olsa da, yaptığı bir takım kötülükler ki bunlara Truva’nın yıkılışı ve Medusa’ya yapılanlar örnek gösterilebilir, Hera’dan sonra en kötü karakterli tanrıçadır. Kıskanç, kibirli, ukala ve aşiftedir. Zaten Hera ile de bu yüzden oldukça iyi anlaşmaktadır. Athena aynı zamanda teknoloji ve bilimin de tanrıçasıdır. Kentsel gelişmeye önem vermiş ve doğa tanrıçası Artemis’in tam zıttı bir kişilik sergilemiştir. Athena çok güzel bir tanrıça olmasına rağmen bakirelik yemini etmiş ve kimseyle birlikte olmamıştır. Ancak buna rağmen güzelliği ile diğer varlıkları ve insanları etkilemekten zevk almıştır. Çok güçlü bir tanrıça olan Athena, aynı zamanda Zeus’un en sevdiği kızıdır. Üzerinde Medusa’dan yapılmış Yüce Aegis’i taşımaktadır. Aegis mitolojideki gelmiş geçmiş en üstün zırhtır. Ayrıca Athena, aslında Ege Mitolojisi’nden çok daha önce tapınılmış Pagan kökenli bir tanrıçadır.  





‘Phoebus’ Apollon (Apollo)



Apollon & Defne
Lakabı: Dürüst Adam
Apollon Ege Mitolojisi’nde en sevdiğim tanrıdır. Gün ışığının, müziğin, kehanetlerin ve sanatın tanrısıdır. Şüphesiz ki, bütün tanrı ve tanrıçalar arasından en iyi kalpli ve doğrucu Apollon’dur. Asla yalan söylemez. Adalet ve gerçeklere önem verir. Hem iyileştirici hem de hastalık verici özelliği vardır. Zeus ve Leto’nun oğlu, Artemis’in ikiz kardeşidir. Artemis gibi okçulukta ustalaşmıştır. Anadolu kökenli bir tanrıdır. Ayrımcılık yapmadan hem doğuya hem de batıya karşı eşit davranmıştır, ancak genellikle doğu topluluklarını korumuş ve özellikle Truvalılar tarafından tapınılmıştır. İlyada Efsanesi’nde Truva tarafında bizzat savaşmış ve Achilles’i okuyla ayak topuğundan vurarak öldürmüştür. 

Bir gün Apollon bakire olmaya yemin etmiş Defne isimli nehir perisine âşık olur. Defne, kendisini saklaması için Artemis’ten yardım ister. Artemis de bu istek üzerine Defne’yi bir defne ağacına çevirir. Apollon tek aşkını da bu şekilde kaybetmiş ve başka bir aşk yaşamamıştır. Apollon ayrıca bir gün bir ejderi öldürmüş ve bunun sonucundan kendini cezalandırmak için insan kılığına girerek tam dokuz yıl boyunca kendini insanlar arasında sürgün etmiştir. Bu süre boyunca bütün tanrısal özelliklerinden vazgeçerek hizmetçilik ve çobanlık yapmıştır. Buradan da anladığımız gibi Apollon çok babayiğit bir tanrıdır. 




‘Phoebe’ Artemis (Diana) 




Lakabı: Feminist Firdevs
Artemis, Ege Mitolojisi’nde en sevdiğim tanrıçadır. Ay ışığının, doğanın ve avcılığın tanrıçasıdır. Anadolu kökenlidir. Kardeşi Apollon gibi hem doğu hem batıya dengeli yaklaşmış ama doğu toplumlarına daha yakın olmuştur. Olymposlular tarafından sevilmeyen Ares’in dostu, Zeus’un sevgili kızı olan güçlü bir tanrıçadır. Başta diğer ay tanrıçası Titan Selen ve gecenin tanrıçası Nxy olmak üzere bazı tanrı ve tanrıçalarla karıştırılır. Işığı temsil ettiği için iyi kalpli bir tanrıçadır ancak ışığını aydan aldığı için Apollon kadar üstün iyilikte değildir. Artemis, okçuluk ve avcılıkta ustadır. Sadece kadınlardan oluşan avcıları bulunmaktadır. Bu avcıların tamamı en fazla 16 yaşında sabitlenip ölümsüz olmaktadır. Kendisi ve avcılarının her hangi bir erkekle ilişkiye girmesi yasaktır çünkü Artemis bakire kalmaya yemin etmiştir. Bu nedenle bekâretini kaybeden avcı kadınları okuyla vurmuş ve ayrıca kendisine yaklaşan erkekleri de hayvana çevirmiştir. Artemis hem çok güzel hem de seksi bir tanrıçadır. Ancak Athena gibi, dişiliğini ön planda tutmaktan kaçınmıştır. Ayrıca Artemis, Ege Mitolojisi’nden çok daha önce tapınılmış Pagan kökenli bir tanrıçadır. Athena’ya zıt bir karakteri vardır, doğanın, kırsallığın ve hayvanların tanrıçasıdır. Paganizm’deki doğa ana ve mitolojideki yaratıcı tanrıça olan Gaia ile benzer özellikleri bulunmaktadır.





Demeter (Ceres)


Lakabı: Demet Bacı
Mevsimlerin tanrıçasıdır. Mitolojide mevsimlerin oluşumu, doğal düzen ve bahar kavramı onun hikayesi üzerine kurulmuştur. Efsanelerde adından pek bahsedilmese de mitolojinin Gaia ile birlikte en büyük Pagan kökenli Doğa Ana Tanrıçası figürüdür. Ayrıca hiçbir zaman suç işlememiş tanrıçalardan biridir. Anadolu kökenli ve tarafsız bir tanrıçadır.

Hebe (Juventas)
Herkül’ün öldükten sonra evlendiği gençlik tanrıçadır. Kökeni ve tarafı belli olmayan bir tanrıçadır.

Hestia (Vesta)



Aile, toplumsallaşma ve ateşin tanrıçasıdır. Olympos’ta bulunan en kibar tanrıçadır. Her ateşin onun kutsal mekanı sayılması nedeniyle kendisine ait hiçbir tapınak bulunmamaktadır.

Prometheus

Lakabı: Anarşist II
Zeus ve Olymposlu tanrılar, titanlara isyan edip yönetimi ele geçirdikleri zaman, Prometheus tarafsızlığını korumuştu. Lakin, başta Zeus olmak üzere diğer tanrılardan nefret ediyor, adeta yüzlerini görünce midesi bulanıyordu. İntikam almak amacıyla Zeus'tan ateşi çalarak insanlara armağan etti. Bu duruma sinirlenen Zeus, Prometheus’u zincire vurmuş ve insanlara da ceza olması amacıyla ilk kadın olan Pandora’yı yollamıştır. Daha sonra Prometheus, Herkül tarafından zincirlerinden kurtarılmıştır. Prometheus mitolojide geçen en önemli titandır çünkü geleceği görme yeteneği vardır. Nasıl ki, Kronus oğlu Zeus tarafından tahtan indirilmişse, Zeus da oğlu tarafından indirilecektir. Prometheus bu nedenle Zeus’un çekindiği bir isim olmuştur. Not: Zeus'u isyan çıkararak tahttan indirmeye çalışan oğlu: Ares. İsyan sonucunda tanrılarının kapısı insanlara kapanmış ve etkileri yok olmuştur (mitolojinin sonu).

Nike (Victoria)
Lakabı: Sağlam Ayakkabı
Zafer tanrıçasıdır, en güçlü koşan canlı odur. Daha çok Romalılar tarafından tapınılmıştır. Anadoluda izine pek rastlanmaz.

Tike (Fortuna)
Ege bölgesine ait, kısmet ve kader tanrıçasıdır. Genellikle ekonomide kullanılmıştır.

Selene (Luna)

Ay tanrıçasıdır. Solgun tenli ışık saçan bir tanrıçadır. Tarafı veya bölgesi yoktur. İyi veya kötü değildir. Artemis ile benzer özelliklere sahip olduğu için sık sık karıştırılırlar.

 

Veritas

Sadece Roma Mitolojisi’nde geçen gerçeklik tanrıçasıdır.

Fides

Sadece Roma Mitolojisi’nde geçen inanç ve sadakat tanrıçasıdır. Hristiyanlık’ın yayılması ile birlikte bir süre Hristiyanlık kültüründe barınmış, daha sonra ise yok olmuştur.

Metis

Hikmet tanrıçası, Zeus’un ilk eşi ve Athena’nın annesidir. Metis, Zeus tarafından yutulmuştur, bu yüzden sonsuza kadar Zeus’un içinde barınacak ve onunla yaşayacaktır.

Dionysos

Şarap tanrısıdır. Mitolojinin hristiyanlığı en çok etkilediği karakterdir.

Leto

Artemis ve Apollon’un annesidir. Dünyayı dolaşır. Doğu kökenli ve tarafsız bir tanrıçadır.

Hermafrodit

Lakabı: Bülent Hanım
Anadolu kökenli çift cinsiyetli tanrıdır. Afrodit ile Hermes’in yaşadığı yasak aşk sonucunda doğmuş, çok yakışıklı bir erkek tanrıdır. Bir peri kızı kendisine aşık olmuş ancak o, bu kıza yüz vermemiştir. Bir gün peri kızı tanrılara yalvararak Hermafrodit ile kendisinin sonsuza kadar birlikte olmasını ister. Bu istek yerine getirilir ve ikisi bir vücut olurlar. Artık ortaya çift cinsiyetli bir karakter çıkmıştır.

Themis (Iustitia)


Lakabı: Adalet Bacı
Tarafsız, adaletin ve düzenin tanrıçasıdır. Elinde tuttuğu kılıç adaletin keskinliğini, terazi adaletin eşit bir şekilde dağıtıldığını, gözlerinin bağlı olması ise tarafsızlığını temsil eder. Bakire ve kadın olması bağımsız olduğunu gösterir. Gerçekte bir tanrıça değil, titandır. Zeus ve bütün Olymposlu tanrıların üstünde bir varlıktır. Tarihin başından beri vardır. Zeus doğduğunda da vardır, yok olduğunda da olacaktır. Zeus en büyük tanrı olsa bile, asla Themis'e emir veremez çünkü adalet mutlak üstündür.

 

Nemesis

 

 

Lakabı: Kara Melek
Themis gibi adaletin ve düzenin tanrıçasıdır, ancak ona göre daha gotik ve acımasızdır. Suç işleyenleri en ağır şekilde cezalandıran, kötü kalpi olmayan ancak merhametsiz ve sert bir tanrıçadır. Themis kadar üstün değildir, Themis ile zıt bir yapıya sahip olmasına rağmen, adaletin düzenlenmesi konusunda Themis’e yardım eder. Annesi gecenin tanrıçası Nyx’tir.

Gaia (Terra) (Natura) ‘Doğa Ana’
Gaia Pagan kökenli doğa tanrıçasıdır. Toprağın tamamını temsil eder. Gaia’yı tam olarak anlamak için Paganizm’deki doğa ana kavramı incelenmelidir.

Medusa ‘Gorgon’ Efsanesi

 

 

Lakabı: Emrah'ın Annesi 

Günümüzde Medusa, birçok anlatımda ve filmde kötü olarak betimlenmiştir. Ancak Medusa’nın aslında hiçbir suçu olmayan ve vahşete uğramış bir kız olduğu gerçek efsanedir. Medusa kendi halinde yaşayan, güzel bir kızken ( tanrılar ve ölümlüler arasında Afrodit ve Helen’den sonra en güzel üçüncü kadın ) bu durum Athena’nın onu kıskanmasına yol açmıştır. Daha sonra Poseidon, Medusa’nın güzelliği karşısında büyülenmiş ve ona Athena’nın tapınaklarından birinde tecavüz etmiştir. Kendi tapınaklarından birinde böyle bir durum olması Athena’yı çok sinirlendirmiştir, ancak en güçlü üç tanrıdan biri olan Poseidon’a dokunamazdı. Bunun yerine zaten önceden de kin beslediği Medusa’yı cezalandırmaya karar vermiş ve onu bir Gorgon’a çevirmiştir. Medusa artık saçları yılana dönüşmüş, onun gözlerine bakanı taşa dönüştüren bir canavar olmuştur. 

Bir süre sonra, sevdiği kadın Andromeda'yı kurtarmak isteyen Zeus'un oğlu yarı insan yarı tanrı Perseus’a, Medusa’yı öldürme ve onun başını krala götürme emri verilmiştir. Athena bu görevde Perseus’a yardımcı olmuştur. Perseus, Medusa’nın başını kestiğinde hamiledir ve Poseidon’dan olan çocukları Pegasus ve Chrysaor başından dışarı fırlamıştır. (Medusa’nın doğurduğu Pegasus’a, yani kanatlı ata birçok kültürde rastlanır, bunlardan biri de Türk mitolojisinde Tulpar’dır.) Perseus, Medusa’nın başını alıp gittikten sonra Athena olay yerine gelmiş, Medusa’nın geriye kalan vücudunun derisini yüzmüş ve ünlü Aegis zırhını yapmıştır. Athena dışında Mısır Mitolojisinden İsis ve tarihten Büyük İskender gibi birçok ünlü gerçek veya efsanevi kişi Aegis zırhı ile resmedilmiş ve heykelleri yapılmıştır. Bu efsaneden zamanlar sonra Athena ayrıca Bellerophon’a verdiği altın dizgin sayesinde Pegasus’un yakalanmasına aracılık etmiştir. 



Sadece güzelliğinden dolayı acı çekmiş ve bizzat tanrıçalardan biri tarafından kıskanılmış ve ceza verilmiş Medusa’nın varlığı bu olayın aslında tarihte gerçekleşmiş ve daha sonra efsaneleşmesi olarak görülebilir. Athena’nın bitmez tükenmez nefreti, en güçlü üç tanrıdan biri olan Poseidon’un tecavüzü ve hamile bir kadının öldürülmesi, din için yazılmış bir hikâyeden çok şimdiye çok benzeyen dünyevi vahşeti göstermektedir. Elbette burada Athena'nın bir tanrıçadan çok kıskanç bir aşifte olduğunu söylemek de doğru olacaktır.




Bu efsanenin aslı, güzel bir kızın güç sahibi biri tarafından tecavüze uğraması, bunu kıskanan kadının ondan intikamı ve bir savaşçı tutarak kadını öldürmesi olabilir. Baş kesme ve Aegis olayları ise kadının nefretini sembolize etmektedir çünkü o dönmede özellikle İlyada anlatımlarında görüleceği gibi ölen birinin cesedinin hırpalanması ve şeklinin bozulması ölene yapılan çok büyük bir onursuzluktur. Medusa gibi güzel bir kadından doğan Pegasus’un da ihtişamlı oluşu ve Athena’nın Medusa nefretini devam ettirerek Pegasus’a da kötülük yapması bir dini anlatımda olamayacak bir durumdur. Kısaca, Medusa efsanesi temeli gerçek bir olaya dayanan bir anlatımdır çünkü şuan bile karşılaşabileceğimiz şekilde, dinsel anlatımdan uzak ve dünyevi hırs, kin ve nefret duygularına yakındır.  Efsanede geçen Medusa’nın sahip olduğu gözlerine bakanı taşa dönüştürme yeteneği, kültürümüzde “taş kesildim” deyiminin oluşmasına aracılık etmiştir.

Amazonlar

 

 

Lakabı: Antik Feministler

Amazonlar sadece kadınlardan oluşan savaşçı ve Anadolu kökenli bir topluluktur. Hera tarafından aile yapısını bozdukları için nefret edilmişlerdir. Amazonlar büyük ihtimalle Anadolu’ya Orta Asya’dan Kafkasya üzerinden gelmişlerdir. Yaşadıkları yer arasında tam olarak kesin bir bilgi olmasa da öne çıkan bölgeler, Kuzey Anadolu’da Ordu civarlarında veya Kırım gibi olasılıklar bulunmaktadır. Amazonlar Saka (İskit) kökenli bir topluluktur. Tarihçiler tarafından Sakaların Türk veya Pers olduklarına dair bazı görüşler öne sürülmüşse de tam olarak hangi etnik kökene sahip oldukları bilinmiyor. 

Amazonların en büyük özellikleri diğer erkek savaşçılardan çok daha iyi savaşmaları, ata binmeleri ve aralarında çok az sayıda erkek bulunmasıydı. Aralarında bulunan erkekler genellikle tutsak olarak tutulup Amazon topluluğunun devamlılığı için üreme ihtiyacını karşılarlardı. Yaşlanan erkekler ise genellikle bildiklerinden dolayı öldürülür ve onların yerine başka genç erkekler kaçırılırdı. Erkek çocukları ise ya hizmet alanında çalıştırılır ya da başka köylere yollanırdı. En büyük tanrıları Anadolu’nun savaş tanrısı Ares’tir. Ayrıca Ares’in kızı olan barış ve uyum tanrıçası Harmonia’ya da tapınmışlardır. Tam olarak kesin olmasa da Amazonların rahat ok atabilmek için sağ göğüslerini kestiklerine dair bir inanç da vardır. Ayrıca Amazonlar bütün anlatımlarda oldukça güzel, seksi ve sert mizaçta olarak betimlenmiştir. Amazonların bir diğer önemli özelliği ise Anadolu topraklarını koruyan bir topluluk olmasıdır. Özellikle Truva savaşları sırasında Truva’ya yardım etmişlerdir. Bu savaşta Amazon Kraliçesi Penthesileia, Achilles tarafından öldürülmüştür. Amazonlar çoğunlukla batı kavimlerine karşı savaşmış ve büyük başarılar elde etmiştirler. Bu yüzden genellikle batı taraflı tanrı ve tanrıçalar tarafından sevilmezler.

İlyada’da Taraflar

Mitoloji’de genel olarak iki bölgeden bahsedilebilir; Ege’nin batısı yani Yunan Yarım Adası ve Ege’nin doğusu yani Anadolu. Apollon ve Artemis genellikle anadolu toplumları tarafından tapınılmış tanrılardır. Ayrıca Truva kentinin baş koruyucu tanrısı da yine Apollon’dur. Apollon Truva savaşları sırasında Achilles’i okuyla öldürmüş ve savaşta Truvalıların tarafında olmuştur. Artemis de anadolu kökenli bir tanrıçadır. Her ne kadar Apollon kadar doğuya yönelik olmasa da, genellikle anadolu topluluklarını koruduğuna inanılmıştır. Athena ve Hera, fanatik batılılardır. Özellikle Hera, başta aile yapısını yok etmiş Amazonlar olmak üzere bütün anadolulu topluluklardan nefret etmiştir. Zeus tarafsız bir tanrıdır ancak Truva savaşlarında Truva’nın yanında yer almıştır. Ares ve Afrodit, hem anadolu kökenli (Afrodit Kıbrıs kökenlidir) hem de anadolu tarafında yer almış tanrı ve tanrıçadır. Özellikle savaşın gidişatına müdahele ederek olayları karıştıran ilk tanrıça Afrodit olmuştur. Bu şekilde baktığımızda aslında Ege Mitolojisi'ndeki tanrı ve tanrıçaların bile politik olarak farklı taraflarda yer aldığını görebiliriz. Örneğin; bu nedenle Artemis Tapınağı Anadolu'da bulunurken, Athena tapınağı Yunan yarımadasındadır. Anadolu'da kurulmuş bir ülke olarak, Apollon, Artemis, Medusa, Amazonlar ve Afrodit gibi kültürel varklıklar Yunanistan'a değil Türkiye'ye daha yakındır. Bu durumu kültür turizmine yansıtmalı ve Doğu Ege Mitolojisi'ni sahiplenmeliyiz.


-o-

5 yorum:

  1. Güzel bir yazı yalnız romalı tanrıların üzerinde biraz daha fazla durulabilirmiş sanki

    YanıtlaSil
  2. medusanın dramı :) şeklinde bir dizi çekilebilir aslında

    YanıtlaSil
  3. humanity dersim için çok yardımı oldu teşekkür ederim

    YanıtlaSil
  4. Amazon = Türk

    YanıtlaSil
  5. amazon savaşçı demek allahallaaaa :DD

    YanıtlaSil

Yorum göndermek için Yorumlama Biçimi'nden Anonim'i seçebilirsiniz. Tarafsızlık ilkesi gereği nefret söylemi, küfür ve reklam harici her türlü yorum ve eleştiriyi yayınlıyorum.

Notral.com - tarafsız blog - Written by Kaotik Adam, Design by CC.com, - Copyright © 2015, Turkey / In the way of God, for Justice, Peace, Illuminance...

Tema resimleri Bim tarafından tasarlanmıştır. Blogger tarafından desteklenmektedir.